Bebeğinizi Gerçekten Biberonla Beslemeniz Gerekli mi?
Eda Kıvılcım Çağlayan - Pazartesi 19. Aralık, 2011
Sizleri bir bebeğin, daha doğrusu sizin bebeğinizin beslenmesi için gerekli en iyi metodun ne olduğunu bulmak üzere düşünmeye ve sorular sormaya davet ediyorum. Seçilen yöntem sadece bebeğin sağlığını ve gelişimini değil, aynı zamanda annenin de gelişimini etkiler. En yaygın bebek besleme yöntemleri arasında, emzirmek, anne sütünü bebeğe bardakla vermek, anne sütünü bebeğe kaşık ile içirmek, bebeğe biberon ile anne sütü veya hazır bebe sütü vermek vardır. Peki, bir bebeğin hazır bebe sütü ile bardaktan da beslenebileceğini hiç düşündünüz mü? Neden olmasın? Bardaklar ve kaşıklar varken bebek neden biberon ile beslensin ki? Ama öyle ya, heryerde biberonlar satılırken, bir bebek neden bardak veya kaşıkla beslensin?
Bu soruları cevaplarken ve size kendi cevaplarınızı bulmanızda yardımcı olurken, seçilen yöntemin emzirmeyi ve anne ile bebeğin ilişkilerini nasıl etkileyeceğini göz önüne almak çok önemlidir. Bu makalede emziren bir annenin sağılmış anne sütünü veya hazır bebe sütünü biberondan vermeye veya sadece hazır bebe sütü ile beslemeye geçmeyi düşündüğü farz ediliyor.
Neden bebek dostu organizasyonlar anne sütü veya hazır bebe sütünün çoğunlukla biberonla verilmesini tavsiye etmezler?
- Aynı zamanda hem biberondan hem de memeden emzirmek, bebeğin süt üretimini artırmak için memeyi uyarmak üzere memede geçirdiği zamanı azalttığından, annenin yeterli süt miktarı temin etme çabasını engeller. Eğer biberon ile besleme uzun bir süre devam ederse, bebek bu beslenme yöntemini tercih etmeye başlayabilir.
- Bardak ile beslemede, biberon ile beslemeye kıyasla daha az ‘Meme Başı Şaşkınlığı’ görülür ve memeden emzirme çocuğun ağız ve çenesinin doğal gelişimine katkıda bulunur. Breasfeeding and Human lactation (*) a göre, bardaktan yalayarak veya yudum yudum içmek, bir biberon ya da memeden emerken kullanılan ağız/yüz kaslarından farklıdır. Bu farkın sebebi ise bebeğin ağzında bir nesnenin olmamasıdır. Memeden emzirme ile kıyaslandığında, biberondan beslenmedeki farklı emme ve yutma şekilleri, çene yapısının anormal derecede gelişmesine sebep olabilir. Bundan dolayı bardaktan beslendikten sonra memeye geçiş, biberon ile beslendikten sonra memeye geçişten daha kolay olabilir.
- Bardaktan beslemeyle emzirme sırasında sütün bebeğe aktarımı benzer hızdadır. Oysa biberondan bebeğin ağzına süt akışı daha hızlı olur. Bu durum, bebeğin doyduğunu hissedip emmeyi bırakma kabiliyetini ortadan kaldırabilir ki bu da aşırı kilo artışı ile ilişkilendirilebilir. Bu aşırı besleme riskinden dolayı, şişkinlik ve gaz gibi kolik benzeri belirtiler ortaya çıkabilir. Ancak biberon ile besleme hakkında verilen önerilere uyulduğunda bu riskler azalacaktır.
- Biberon ile besleme bebekte, ‘Biberon Kaynaklı Diş Çürümeleri’ denen diş çürüklerinin oluşma riskini artırabilir. Bu durum özellikle bebekler biberon ile uyumaya bırakıldıkları zaman daha sık görülür (su hariç bütün sıvılar çürüklere sebep olur). Memeden emme ve biberondan emme arasındaki mekanik farklardan dolayı memeden emzirilen çocuklarda, diğer yöntemlerle beslenen çocuklara kıyasla daha az diş çürümesine rastlanır. Annenin meme ucu bebeğin ağzında daha geride durduğu için, süt gerektiği gibi yutulabilmekte iken, biberondan gelen süt ağzın içinde kalıp dişlerin çevresinde birikmektedir. Bebek eğer emzirilirken uyuyakalırsa, ağzında kalan sütü yutması için bebeğin hafifçe hareket ettirilmesi iyi olacaktır.
- Biberon ile beslenen bebekler, genellikle ellerinde biberonla bir başlarına bırakıldıklarından, boğulma ve kulak ağrısı riskine daha açıktırlar.
- Genelde biberon ile verilen hazır bebe sütü ile besleme, ‘Ani Bebek Ölümü’ riskini % 56 civarında artırır. (Ip ve diğerleri., 2007) *
- Biberonları hazırlamak ve temizlemek için harcanan zaman göz önüne alındığında biberonla besleme, memede hemen hazır olan sütü doğrudan memeden emzirmekten daha dezavantajlıdır.
Not: Memeden emziren bazı anneler, bebeklerini geceleri biberonla beslenmenin bir sorun çıkartmayacağını ve hem kendilerinin hem de bebeğin daha fazla uyuyabilecegini düşünürler. Fakat bu doğru değildir. Bu uygulamanın uzun vadede etkisi, annenin giderek daha az süt üretmesi (hormonal olarak geceleri daha fazla süt üretilir) ve bebeğin de giderek biberonu tercih etmesi olacaktır. Bu şekilde, olması gerekenden daha önce bebek memeden kesilmiş olur. Anne önceden sütü sağmış olsa bile, sütü sağmak için harcanan zaman bile düşünülmeye değer. Zaten bebeği beslemek için uyanmanız gerekmiyor mu? Biberonu hazırlamak, bebeğe memeyi vermekten daha uzun zaman alır. Aslında hazır bebe sütü ilavesinin annenin uyuma zamanını azalttığını ve annelerin bebekle aynı yatağı paylaştığı ve sadece emzirdikleri durumlarda, annenin daha iyi uyuduğu rapor edilmiştir (Doan ve diğerleri.,2007, & Quillen & Glenn, 2004) *. Bütün bunların yanı sıra gece hazır bebe sütü ile beslenen bebeklerde daha fazla gaz oluşma ve hazımsızlık çekme olasılığı daha fazladır.
İçerisinde ister anne sütü ister hazır bebe sütü olsun biberonla beslemenin seçildiği durumlarda, aşağıda belirtilen öneriler anne ve bebek arasındaki özel bağın korunması ve biberonun güvenli bir şekilde kullanılması için faydalı olabilir.
- Bebeği sadece aç olduğunu düşündüğünüzde besleyin, ağladığı zaman veya bir programa göre değil. Eğer bebek gerçekten acıktığı için ağlıyorsa bu ilerlemiş bir açlık belirtisidir. Ancak bebekler başka birçok sebepten de ağlayabilir. Bu durumda en iyisi, tabi eğer mümkünse, ilk önce bebeği sakinleştirip ağlama sebebinin gerçekten ne olduğunu anlamaya çalışmaktır. İlk açlık belirtileri olan dudakları şaplatma veya elleri ağza götürme, beslemeye başlamak için doğru zamanın göstergesidirler.
- Beslemeye başladığınızda, bebeğin yavaşça biberonun ucunu ağzına almasına izin verin. Biberonu bebeğin ağzına itmeyin. Böylece beslenmenin başlamasını bebek kontrol eder. Bebeğin biberonun ucunu ağzına almasına yardım etmek için, biberonun ucunu itmektense, alt ve üst dudaklar uyarılacak şekilde okşanabilir.
- Beslenmenin ne zaman biteceğine bebeğin karar vermesine izin verin. Bebek, ne zaman doyduğunu bilecektir ve biberonun ucunu bırakmak isteyecektir. Beslenme sırasında, eğer bebek zorlanma belirtileri gösterirse, bir süre dinlenmesine izin verilmelidir. Yani, bebekler biberonun dibinde kalan son yudumu bitirmek zorunda değildirler. Eğer bebeğin beslenme sırasında uykusu gelirse bu, bebeğin doyduğu anlamına gelir. Biberondaki sütü bitirmesi için bebeği uyandırmayın.
- Bebeği beslerken biberonu yukarı kaldırmayın. Bebek dik bir pozisyonda, biberon ise, akış hızını azaltmak için yatay konumda tutulmalıdır. Bu yöntem biberonla besleme ile ilişkilendirilen diş çürümelerinin ve kulak ağrılarının azaltılmasında faydalı olacaktır.
- Memeden emme hissine ve anne sütünün memeden akışına benzetmek için, beslenme sırasında sık sık duraklamalar yapılmalıdır. İdeal olarak beslenme 10 ila 20 dakika sürer. Bu bebeğin doygunluk hissetmesine olanak sağlar ve meme başı şaşkınlığı ve bebeğin birini diğerine tercih etme riskini azaltır.
- Bebeğin anne bedeninin belli bir tarafını tercih etmesini engellemek için, ki bu durum memeden emziren anneyi etkileyebilir, beslemenin ortalarına doğru bebeği bir taraftan diğerine geçirin.
- Bebeğin ağzını daha büyük açarak meme başını ağzıyla daha iyi kavramasını sağlayan geniş tabanlı meme başları, dokusu anne memesi gibi yumuşak ve uzunluğu bebeğin ağzının gerisine ulaşan fakat bebeği tıkamayacak meme başları biberon seçerken dikkat edilmesi gereken noktalardır.
- Annenin yeterli miktarda anne sütü üretmeye başlamasına yardımcı olmak için ilk 6 hafta biberon kullanmamakta fayda vardır. Biberon ile beslemede, annenin bebek ile geçireceği zaman azaldığından anne daha az süt üretir. Eğer bebeğinizi memeden emziriyor ama ara sıra da olsa başka bir yöntemle beslemek durumunda kalıyorsanız, biberonla beslemede oluşabilecek sorunları ortadan kaldırmak için bardakla beslemeyi denemelisiniz.
- Eğer biberonla hazır bebe sütü veriyorsanız, kullandığınız bebek sütünün doğru şekilde hazırlanışı hakkında bilgilerinizin taze olduğuna emin olun. Unutmayın, ilk 6 ay boyunca suyun dezenfekte edilmesi (kaynatılması), ve ilk 3 ay boyunca biberonların, meme başlarının ve biberon halka ve kapaklarının kaynatılması tavsiye edilir. Eğer biberon içerisinde, atılabilen plastik hazneler kullanılıyorsa, sadece meme uçlarının ve biberon halkalarının dezenfekte edilmesi yeterlidir, biberonların ayrıca dezenfekte edilmesine gerek yoktur.
Sizin de farkına varmış olabileceğiniz gibi bu öneriler memeden emzirmeyi çağrıştırmak üzere yapılmaktadır. Biberonla emzirme, memeden emzirme ile benzer bir şekilde yapılmalıdır ki, bu esnada biberonla beslenme ile ilişkilendirilen sorunlar azaltılabilsin ve bu beslenme tarzı hem anne hem de bebek için olumlu, sağlıklı ve onları biribirine yakınlaştırıcı bir tecrübe olsun. Unutulmamalıdır ki, memeden emzirme bir bebeğin beslenmesinde ilk tercih edilmesi gereken asıl yöntemdir ve biberonla besleme, emzirme ile ilgili çoğu yazıda alternatif bir beslenme yöntemi olarak kabul edilmektedir.
Tabi ki bazen annenin veya bebeğin, ya da her ikisinin birden tıbbi sorunlar yaşadığı özel durumlar da söz konusu olabilir. Örneğin, prematüre doğan bebeklerde, biberonla besleme dahil farklı besleme yöntemlerinin kullanılması gerekebilir. Bu tür durumlar genellikle geçicidir ve profesyonel sağlık çalışanlarının gözetimini gerektirir. Bütün diğer müdahelelerde olabileceği gibi burada da bir takım sorunlar ortaya çıkabilir. Örneğin, bazı bebekler bardak ile beslenmeyi beceremeyebilir veya bebek bazen seçilen alternatif yöntemi anne memesine tercih eder hale gelebilir. Fakat tekrar anne memesi ile emzirmeye başlanıldığında herşey yoluna girebilir.
Araştırmalardan anlaşıldığına göre atılabilen bebek bardaklarını piyasada bulmak çok kolay olmamaktadır. Medela bunların satışını yapmaktadır fakat sadece hastane birimlerine. Bu bardaklar doğum ve pediatri birimleri bulunan hastaneler için çok büyük kolaylık sağlayacaktır ancak bebeği bardak ile beslemenin mi yoksa başka bir alternatifin mi daha uygun olacağı konusunda profesyonel bir emzirme uzmanından tavsiye alınmasının yanı sıra, öncelikle aileleri bu bardakların uygun kullanımı için eğitmek de çok önemlidir.
Referanslar ve Kaynaklar:
Websiteleri:
- Mother-2-Mother websitesi
www.mother-2-mother.com/ExclusivePumping.htm
- Bir Emzirme Danışmanından güvenilir bilgi almak için Kellymom.com
www.kellymom.com/bf/pumping/alternative-feeding.html
- Leche League Turkiye www.lllturkiye.org/
- USDA Besin ve Beslenme Servisi, WIC (kadın, bebek, çocuk) bilgileri
www.fns.usda.gov/wic/
- Medela International
www.medela.com/IW/en/breastfeeding.html
www.medela.com/IW/en/breastfeeding/products/breastmilk-feeding/special-feeding-devices.html
Amazon’da satılan kitaplar:
- Breastfeeding and Human Lactation , Jan Riordan and Karen Wambach, 4üncü baskı, Jones and Bartlett Publishers. *
- Child of Mine, Ellyn Satter, Bull Publishing Company.
- The Womanly Art of Breastfeeding (La Leche League International Book), Diane Wiessinger, Pinter & Martin Ltd publisher.
Eda Kıvılcım Çağlayan
yorumlar yaz +
yorumlar ( 0 )
- Niye Altı Ay Sadece Anne Sütü?
- Cengiz Han Diyarında Emzirmek
- Bebeğinizi Gerçekten Biberonla Beslemeniz Gerekli mi?
- Sütünüz Bebeğinize Yeter!
- Emzirme Yolculuğunuz: Yolcuya İpuçları
"çocuklar doğal olarak dürüsttür ve sizden de aynı şeyi beklerler. çocukluğa dair en harika şeylerden biri budur. çocuklar açık ve dürüsttür ve eğer özgürlüğü deneyimlemelerine izin verilirse hayatları boyunca duygularını başkalarına kapatmadan bu şekilde yaşayabilirler" a.s neill eğitimci
damara-cocuk farklı seçenekler arayan ebeveynlere, doğal hamilelik, emzirme, doğal ebeveynlik, holistik tedaviler, organik ve sağlıklı beslenme ve ekolojik yaşam gibi konularda bilgi sunan aylık online dergidir.