Emzirme Yolculuğunuz: Yolcuya İpuçları
Julia Steils Paçacıoğlu - Pazartesi 19. Aralık, 2011
Bir yolculuğa çıkarken elimizde bir harita, yolculuk planı ve araziye uygun teçhizatımızın olması iyi olur. Doğumdan emziren bir anne olmaya yaptığımız yolculuk da bundan farklı değildir. Eğer hazırlıklıysak baştaki planımız değişse bile yolculuğumuz daha keyifli geçecektir. Yola çıkmadan yolculuğunuzu planlayın.
Yolculuğu Planlamak: Nereye Gittiğinizi, Nasıl Gideceğinizi Bilin
Emzirmenin önemli ama çoğu zaman gözden kaçan bir yönü, her ne kadar doğal bir durum olsa da, aynı zamanda öğrenilen bir beceri olduğudur. Emzirmenin artık geçerli norm olmaktan çıktığı kültürlerde veya bir iki kuşak atlanıldığı durumlarda, pek çok kadın başarıyla emzirmek için gerekli destek sisteminden ve becerilerinden yoksundur. Emzirmek öğrenilen bir beceri olduğu için gözlem ve uygulama ister. Hamileliğiniz sırasında okuyun, internet sitelerine bakın, bu konuda filmler izleyin ve en önemlisi başarıyla emziren diğer annelerle vakit geçirin. Böylece bebeğin meme ucunu nasıl kavraması gerektiğini öğrenir yola çıkmadan önce karşılaşabileceğiniz güçlükler konusunda bilgilenirsiniz. Ayrıca yoldaki engebeleri atlatmanıza yardımcı olacak bir destek grubu edinme fırsatını yakalarsınız.
İyi bir seyahat acentesi seçmek zorlu bir yolculuğu bile hoş bir deneyime çevirebilir. Araziyi iyi bilen bir rehber beklenmedik durumlarda size yol gösterebilir. Ancak herkesin iyi yolculuktan anladığı şey aynı değildir. Hekiminizi ve çocuk doktorunuzu dikkatlice sorgulayın, bebeğinizin bakımı konusunda onlarla aynı dili konuştuğunuzdan emin olun. Hazır mamalar, plastik meme ucu gibi çabuk çözümlerden sakının - bunlar annenin ya da çocuğun sağlığı için nadiren gerekir ve emzirme ilişkisini olumsuz etkileyebilirler. Hekim ya da çocuk doktorunuzun kısa vadede daha zor görünse de uzun vadede siz ve çocuğunuz için en doğru olanı yapacağını bilmek rahatlamanızı ve yolculuğunuzun keyfini çıkarmanızı sağlar.
Kalacağınız Yeri Ayırtmak
Yolculuğunuzun iyi geçmesi için beş yıldızlı bir otelde kalmaya ihtiyacınız yoktur. Önemli olan kaldığınız yerde çalışanların niteliklerinin ve sunulan imkanların ihtiyaçlarınızı karşılamasıdır. Dünya Sağlık Örgütü, bebek-dostu hastaneleri ödüllendiren ve anne-babaların doğum sırasında destekleyici bir ortam bulmalarına rehberlik eden bir Bebek-Dostu İnisiyatifi oluşturdu. Çocuğunuzu dünyaya getirmek için bir hastane seçerken, bu tecrübenizi mümkün olduğu kadar pürüzsüz yaşamak için yönetim ve çalışanların söz konusu ilkeleri uygulayıp uygulamadığını kontrol edebilirsiniz.
Sağlık kuruluşlarının Bebek-Dostu kabul edilmeleri için gereken kriterler şunlardır:
1. Yazılı bir emzirme politikası olması ve bunun bütün sağlık görevlilerine düzenli olarak iletilmesi.
2. Sağlık görevlilerine bu politikayı uygulamak için gereken becerilerin eğitimini vermek.
3. Hamile kadınları emzirmenin faydaları ve nasıl yapılacağı konusunda bilgilendirmek. 4.Annelerin doğumdan sonraki birbuçuk saat içerisinde emzirmeye başlamalarına yardımcı olmak.
5. Annelere bebeklerinden ayrı kalmaları gerekse bile nasıl emzireceklerini ve nasıl süt vermeye devam edebileceklerini göstermek.
6. Yeni doğanlara tıbben gerekli olduğu durumlar dışında anne sütünden başka besin ya da içecek, hatta yudumlayacak su bile vermemek.
7. Anne ve bebeğin günün 24 saati aynı odada kalmalarını sağlamak.
8. Bebek her istediği zaman meme vermeyi teşvik etmek.
9. Meme emen bebeklere yapay meme ya da emzik vermemek.
10.Emziren anneler için destek gruplarının kurulmasını desteklemek ve anneleri hastane ya da klinikten ayrıldıktan sonra bu gruplara yönlendirmek.
Hastanede kalışınızdan sonra görevlilerin Bebek-Dostu İnisiyatifi’ne ne derece uydukları konusundaki görüşlerinizi hastane yetkililerine bildirmeyi unutmayın. Hastane yönetimi ancak sizden gelen bilgiler doğrultusunda iyi yaptıkları şeyleri devam ettirmek ve zayıf oldukları yönleri geliştirmek konusunda adım atacaktır.
Bavulunuzu Nasıl Hazırlarsınız
Rahat gömlekler ve elbiseler giyin. Göğüslerinizin mümkün olduğu kadar hava almasına izin verin. Böylece sürekli kullanılan göğüs pedinin neden olduğu nemli sıcaklığın oluşturduğu bakteri ve mantar enfeksiyonlarının önüne geçebilirsiniz. Sıkı ve telli sütyenlerden sakının.
Bunlar süt akışını kısıtlayarak göğsün şişmesine ve göğüs enfeksiyonlarına neden olabilir.
Meme uçlarınızda hassaslık varsa meme ucu koruyucusu kullanabilirsiniz. Meme ucu koruyucusu, tepesinde iki delik ve sızan sütü yakalayan değiştirilebilir bir pamuk tabanı olan sert plastik kaplardır. Bunlar plastik meme uçlarından farklıdır. Sütyenin içine takılarak hassas meme uçlarını havalandırır ve kumaşa sürtünmesini engellerler. İyi bir marka olan Ameda Türkiye’de bulunabilir.
Bilgili bir profesyonel size aksini önermediği takdirde göğüs pompalarından, göğüslerinizin bebeğinizin ihtiyacına uyum sağladığı ilk altı hafta uzak durun. Göğüs pompaları sütten şişen göğse yarar sağlamadığı gibi durumu daha da kötüleştirebilir!
İlk altı hafta ya da bebeğinizle aranızdaki emzirme ilişkisi sağlamlaşıncaya kadar biberon ve emzik kullanmayın.
Çatlamış ve acıyan meme uçlarınız için ya saf lanolin, ya da koku, paraben ve alkol içermeyen bitki bazlı bir meme ucu kremi kullanın.
Göğsünüzde sertlik ve acı veren bir nokta hissederseniz hemen hekiminize danışın!
Yola çıkmak
Araba yolculukları acelesi olan insanlar için değildir. Varacağınız yer aklınızda olsa da gevşeyip manzaranın keyfini çıkarmayı hatta gerektiğinde ara yollara sapmayı unutmayın.
Bebeğinizle ilk günlerinizde birbirinizi tanımak ve onu dünyaya buyur etmek için kendinize zaman verin. Bebeğinizin dünyayı ilk defa gördüğünü; nefes almak, beden ısısını düzenlemek, kendi yemeğini sindirmek, sesleri karnınızın içerisinden değil de doğrudan duymak ve dokunmayı hissetmek gibi şeyleri ilk defa deneyimlediğini aklınızdan çıkarmayın. Alışacağı öyle çok şey var ki! Sabırlı olun. Durum ne olursa olsun bebeğinize varlığınızı hissettirin.
Çocuğunuzu kucaklayın, gözlerinin içine bakın. Bu varlığı sevginiz yarattı. Bu çocuğu siz doğurdunuz. Bebeğinize bakın ve gördüğünüzü içinize çekin.
Çocuğunuzun bedenine dokunun. Battaniyeleri ve giysileri çıkarabilirsiniz. Bebeği kendinize yakın tutarak ısıtın. Bu ilk günlerde dokunmak en güçlü iletişim yoludur. Sevgiyle dokunun. Farkındalıkla dokunun. Bebeğiniz tüm bunları hisseder.
Çocuğunuzu göğsünüze getirin. Bırakın keşfetsin koklayıp tadına baksın. Aceleniz yok.
Şu anda aklınızda gideceğiniz yer değil etrafı keşfetmek olsun. Kendinizi bu yeni serüvene açın. Bedeninizin çocuğunuzu beslemeye muktedir olduğunu bilin.
Memeyi vermeden önce bırakın çocuğunuz ağzını iyice açsın. Meme ucunun etrafındaki koyu renkli deri olan areola’nızın büyük bir bölümünün çocuğunuzun ağzında olduğuna emin olun. Bebeğinizin nasıl bir kuvvetle emdiğine şaşıracaksınız. Göğsünüz yeni işlevine alışana kadar biraz rahatsızlık duymanız normal olsa da meme ucunda doğrudan baskı hissetmiyor olmalısınız. Meme ucunuzda emzirirken yatışmayan ciddi bir acı duyarsanız bebek memenizi iyi kavramamış demektir. Parmağınızı bebeğinizin ağzının kenarına sokarak emme hareketini durdurun. Bebeği memeden ayırırken her seferinde bu yöntemi kullanmayı ihmal etmeyin!
Nefes alın.
Sakin ve gevşemiş olmak hem süt akışına ve bebeğinizi sakinleştirmeye yardım eder, hem de zihninizi duru tutar ki bir şeyler yolunda gitmediğinde çözüm bulabilesiniz.
Yeniden deneyin.
Başarılı olmadıysanız ara verin. Kendinizi rahat bir pozisyona getirin. İyice yerleşmek ya da bir yudum su içmek için bebeğinizi eşinize ya da hemşireye teslim edin. Zaman sınırınız yok. Hiçbir beceriyi çalışmadan mükemmelleştiremeyiz. Birden fazla kez denemeniz gerekebilir zihninizi buna hazırlayın. İşin doğası böyle gerektirir.
Saati unutun.
Meme verirken de aynı doğumda olduğu gibi dışınızdaki zamanı unutun. İlk günler ve haftalar bebekle memenin birbirine alışma sürecidir. Meme bebeğin emme sıklığına daha az ya da daha çok süt üreterek karşılık verir. Bebeğiniz ne zaman acıktığını bilir. Onun açlık ağlamasına karşılık verin. Bu süreç size kaotik ve sonu gelmez gibi görünebilir ama bebeğinizin sindirim sistemi geliştikçe memeniz buna uyum sağlar ve göreceksiniz ki 6-8 hafta içinde her şey yoluna girecektir.
Hastanedeyken bebeğinizin ritmini kavramak için onunla aynı odada kalın. Böylece eve geçtiğinizde işiniz biraz daha kolay olur. Evde bebeğinizi odanızda ya da yatağınızda uyutmayı deneyin. Gece emzirmelerinde çabucak ustalaşıp kendinizi uykunuzda meme verirken bile bulabilirsiniz!
Gerektiği zaman yardım isteme cesaretini gösterin. Emzirmek öğrenilen bir beceridir. Yeni bir şey öğrenirken yardıma ihtiyaç duymak normaldir.
Emzirme umduğunuz gibi gitmezse...
- Bilin ki çocuğunuza verdiğiniz anne sütünün miktarı ne olursa olsun faydası büyüktür.
- Emzirmeniz bir sebeple imkansız hale gelirse, çocuğunuzun sağlıklı büyümesi ve gelişmesi için asıl önemli olanın sadece sütün kendisi değil, yakın temas, bedeninizin sıcaklığı, onu sakinleştiren sesiniz ve varlığınız olduğunu hatırlayın.
- Benzer yollardan geçmiş başka annelerden güç ve destek alın. Yalnız değilsiniz!
Acil Durum Çantası
Hiç gerekmeyeceğini umsak da yolculukta her zaman bir acil durum çantası bulundurmak gerekir. Bu çantayı hazırlarken yenidoğan bir bebeğin emziren bir anneden ne gibi talepleri olacağını bilmek çok önemlidir. Pek çok modern kadın anneliğe hayatında hiç bebek bezi değiştirmeden adım atar. Kariyerine odaklanmış bir kadından hayatındaki bu büyük değişikliğe kolayca ve çabucak uyum sağlamasını bekleyemeyiz.
Bu geçişi kolaylaştırmak için elinizin altında şunlar bulunsun:
- İlk 6 haftayla 3 ay arası size yemek ve ev işlerinde yardım edecek arkadaşlar, akrabalar, ya da yardımcı bir kadın. Beslenme ve uyku sütünüzün miktarı için çok önemlidir. Ancak yenidoğan bebeğinizin ihtiyaçlarıyla ev işleri birleştiğinde gerek uyuyacak zaman gerek sağlıklı yemek bulmakta zorlanabilirsiniz.
- Destek alacağınız arkadaş ve akrabalarınızın telefon numaraları.
Kendinizi fiziksel, zihinsel ya da duygusal olarak kötü hissettiğinizde onları arayabilirsiniz. Hepimizin sinirleri bozulabilir. Engebeli bir yolda tekerimizin patlaması utanılacak bir şey değildir. Eşinizin de bu yolda yanınızda olduğunu aklınızdan çıkarmayın. Sizi ne kadar desteklerse desteklesin onun da desteğe ihtiyacı vardır!
- Üzerinde temiz hava ve keyifli bir banyo ya da duş için gereken zamanın yazılı olduğu bir reçete. Harikalar yaratacağını göreceksiniz!
- Doğum sonrası depresyonu belirtilerinin bir listesi. Eşiniz kaygılanacak olursa işe yarayacaktır. Doğum sonrasında üzerinize çökebilecek hüzünle doğum sonrası depresyonu arasındaki farkı bilin. Depresyon, süt miktarını ve anneyle bebek ilişkisini derinden etkileyebildiği gibi kadının kendisini değersiz hissetmesine de neden olabilir. Depresyon tehlikeli bir durumdur.
- Eğitimli bir emzirme danışmanının iletişim bilgileri.
Emzirmek çocuğunuza sadece sizin verebileceğiniz değerli bir armağandır. Beden ve ruhunuzun armağanıdır. Yavaş gidin, kendinize karşı sabırlı olun, emzirmeye ve anneliğin diğer harikulade deneyimlerine alışmak ve keyfini çıkarmak için kendinize zaman tanıyın.
İlk olarak IWI (International Woman of Istanbul)'un 3 aylık dergisi Lale'de yayınlanmış bu makale yazarın izniyle damara-cocuk'ta tekrar yayınlanmaktadır.
Okuma Listesi:
The Womanly Art of Breastfeeding , La Leche League International
The Ultimate Breastfeeding Book of Answers , Jack Newman, M.D.
Mothering the New Mother, Women’s Feelings and Needs After Childbirth , Sally Placksin
Natural Health After Birth , Aviva Jill Romm
Aşağıdaki internet sitelerine bir göz atın:
www.llli.org La Leche League’in web sitesi
www.breastfeedingcafe.com
www.pregtastic.com
Julia Steils Paçacıoğlu
yorumlar yaz +
yorumlar ( 0 )
- Niye Altı Ay Sadece Anne Sütü?
- Cengiz Han Diyarında Emzirmek
- Bebeğinizi Gerçekten Biberonla Beslemeniz Gerekli mi?
- Sütünüz Bebeğinize Yeter!
- Emzirme Yolculuğunuz: Yolcuya İpuçları
"çocuklar doğal olarak dürüsttür ve sizden de aynı şeyi beklerler. çocukluğa dair en harika şeylerden biri budur. çocuklar açık ve dürüsttür ve eğer özgürlüğü deneyimlemelerine izin verilirse hayatları boyunca duygularını başkalarına kapatmadan bu şekilde yaşayabilirler" a.s neill eğitimci
damara-cocuk farklı seçenekler arayan ebeveynlere, doğal hamilelik, emzirme, doğal ebeveynlik, holistik tedaviler, organik ve sağlıklı beslenme ve ekolojik yaşam gibi konularda bilgi sunan aylık online dergidir.